Nhưng vẫn còn đâu đó một nét đẹp, vẫn còn đâu đó một truyền thống vẫn đang được gìn giữ mà chẳng thể nào thay đổi, đó phải chăng là Văn hóa uống trà Thái Nguyên.
Văn hóa uống trà là cái gì đó mà không thể thay đổi, có lẽ sự tỉ mỉ; sự “chăm chút” trong từng hành động, cử chỉ; nghệ thuật uống trà từ xưa là cả quá trình đúc kết, xây dựng...Và chỉ có văn hóa ấy, nghệ thuật uống ấy mới làm toát lên hết sự tinh khôi, thuần khiết và lắng đọng của một ly trà Thái?
Văn hóa uống trà của người Thái Nguyên vừa “ độc” vừa lạ
Uống trà cả là một nghệ thuật. Để uống trà giống như các thiền sư hay các nghệ nhân vùng đất Thái, con người ta cần tạo cho mình sự điềm tĩnh, kiên nhẫn và một tâm hồn thanh tao để có thể cảm nhận được hương vị của đất, của trời được hội tụ trong ly trà.
Bình để pha trà và chén rót trà cần được đun sôi vừa để đảm bảo vệ sinh, cũng như để nước trà không lẫn tạp chất, bụi bẩn. Và một điều đặc biệt, tất cả dụng cụ để múc trà, lấy bã trà đều được làm từ gỗ thơm hay tre.
Sau đó trà khô được múc cho vào ấm bằng thìa gỗ hay thìa tre, gọi là Ngọc Diệp hồi cung. Trà khô bỏ vào bình loại đất nung nhỏ cao cỡ 1/3 bình. Sau đó, sẽ rót một chút nước sôi vào bình trà từ trên cao để tạo trọng lực làm đánh bay bụi bẩn bám trong trà, rồi tráng đổ nhanh nước này đi.
Sau khi trà được tráng sạch sẽ sẽ được đổ nước lần 2 để ủ. Đổ nước cao tràn miệng ấm để khi đậy nắp lại, bọt bẩn trào ra, rồi dội nước sôi lên nắp ấm, việc này cũng nhằm giữ nhiệt độ cao nhất cho ấm trà. Nước lần 2 này chính là nước trà chuẩn nhất được tạo ra trong vòng 2 - 3 phút.
Cách dâng trà - Tưởng dễ mà khó
Bây giờ nhiều người thưởng thức trà bỏ quên khâu cầm chén dâng trà sao cho đúng, mà không biết rằng cách dâng trà cũng là một trong những yếu tố tạo nên nghệ thuật của văn hóa uống trà.
Khi dâng trà ngón giữa phải đỡ lấy đáy chén trà; ngón trỏ và ngón cái đỡ miệng chén trà, đây gọi là Tam long giá ngọc. Người dâng trà và người nhận trà đều phải cúi đầu cung kính. Trước khi thưởng thức, bạn sẽ đưa chén sang tay trái, mắt nhìn theo, rồi đưa sang phải.
Cầm ly trà uống phải quay lòng bàn tay vào trong, rồi từ từ dâng chén lên sát mũi để thưởng thức mùi vị cốm nồng của trà trước. Sau đó tay che miệng hớp một hớp nhỏ. Hành động che miệng khi uống hay ăn một thứ gì đó thể hiện được sự nhãn nhặn, duyên dáng của người dùng.
Khi uống một hớp nhỏ vào miệng, người thưởng thức trà sẽ mím miệng từ từ nuốt khẽ cho hương thơm trà thoát ra đằng mũi và đồng thời đọng trong cổ họng, rồi nuốt nước bọt vài lần để cảm nhận trọn hương vị của trà Thái.
Nét văn hóa uống trà của người Thái Nguyên có cái gì đó rất riêng, rất lạ và độc đáo mà không một nơi nào có được. Văn hóa uống chè Thái Nguyên của con người xứ chè đã xây dựng, tô điểm cho nền văn hóa của người Việt thêm đa màu sắc và huyền bí hơn.
Rót trà mời khách
Việc rót trà dâng mời khách cũng cần một sự tỉ mỉ kĩ lưỡng. Sự tỉ mỉ ấy thể hiện từ việc pha trà, làm sao khi pha trà bạn phải căn cho chuẩn lượng nước trà với số người dùng trà.
Nguyên tắc khi rót trà vào ly sẽ không bao giờ được rót đầy ly trà, vì như vậy độ đậm nhạt, thời gian trà ngấm vào nước, cũng như lượng nước giữa các chén trà sẽ không đồng đều.
Khi dùng trà, phải rót sao cho các chén trà đều có nồng độ như nhau, bằng cách kê khít các miệng chén lại và đưa vòi ấm quay vòng đều các chén (nên rót 2 lượt cho các chén, lượt thứ 2 sẽ rót ngược thứ tự lượt 1 để hương vị, độ đậm nhạt được đồng đều giữa các chén trà trước khi dâng mời khách).
Văn hóa uống trà của người Nhật
Văn hóa uống trà của người Nhật được biết đến với sự tỉ mỉ, với những lễ nghi vô cùng cẩn thận và trang trọng.
Để tăng hương vị vị cảm nhận hết được vị đậm đà của chén trà, người Nhật sẽ kết hợp ăn một miếng bánh ngọt (bánh đậu xanh, bánh ngọt Âu Mỹ…) trước khi uống một ngụm trà.
Sau khi nuốt hết bánh trong miệng họ sẽ nhấp một ngụm trà và từ từ cảm nhận vị đậm đà, thuần khiết và đầy tinh khôi của trà.
Người Nhật uống thành ngụm trà lớn chứ không uống nhâm nhi từng tí một, để có thể đủ lượng nước trà ngấm vào tất cả các niêm mạc miệng và dễ dàng cảm nhận hơn.
Nước của ấm trà đầu tiên được người Nhật đánh giá là có vị đậm đà nhất, ngọt ngào và tinh khiết nhất. Họ cũng thường ủ trà đến nước thứ 2 để dùng. Ở nước thứ 2 hương vị tuy mất đi nhiều, độ đậm của trà không còn nhiều nhưng lại có mùi rất thơm bốc lên, làm thức tỉnh khứu giác. Riêng với những loại trà thượng hạng người Nhật có thể ủ đến 4 - 5 lần mà vẫn còn đậm vị của trà. Đối với loại trà hạ phẩm người Nhật sẽ bỏ qua lần thứ nhất và bước sang cách pha lần thứ hai.
Đến với Thái Nguyên bạn không chỉ bị say mê bởi hương vị đậm đà của trà. Hương vị nồng nàn ấy thẩm thấu vào cơ thể, làm thức tỉnh vị giác. Mà bạn còn thấy được nghệ thuật trong văn hóa uống trà của con người nơi ấy. Văn hóa uống trà của người Thái Nguyên tinh tế và tỉ mỉ đến từng chi tiết, từ cách pha trà, rót trà, rồi đến cách thưởng thức nhâm nhi và cảm nhận.
Nét đẹp văn hóa trong cách uống trà của con người Thái Nguyên đã tạo nên một nét truyền thống vô cùng tươi đẹp và góp phần gây dựng nên tiếng thơm cho nét văn hóa dùng trà của người Việt. Nếu bạn là người Việt thì đừng quên ghé thăm vùng trà Tân Cương Thái Nguyên một lần nhé!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét